ՀՀ ԿԲ. գազի գների հնարավոր աճի ազդեցությունն առայժմ անհնար է գնահատել

ԵՐԵՎԱՆ, 9 հուլիսի․/ԱՌԿԱ/․ Ռուսական գազի գների հնարավոր բարձրացումը մնում է Հայաստանի համար գնաճային ռիսկերից մեկը, սակայն դրա ազդեցությունը գնահատելն առայժմ անհնար է՝ կոնկրետ պարամետրերի բացակայության պատճառով։

Այդ մասին CivilNet-ին տված հարցազրույցում հայտարարել է Հայաստանի Կենտրոնական բանկի խորհրդի անդամ Արմեն Քթոյանը։

«Քանի դեռ այս մասով որևէ ակնարկ կամ ավելի մեծ կոնկրետություն չկա, ուստի ազդեցությունը գնահատելը դժվար է։ Համենայն դեպս, Կենտրոնական բանկը կոնկրետ գնահատականներ չունի, սակայն այս հարցը գտնվում է մեր մոնիթորինգի ոլորտում, և մենք այն դիտարկում ենք որպես ռիսկ, որը գնաճի աճի ուղղությամբ իմպուլսներ է պարունակում»,- ասել է Քթոյանը։

Նրա խոսքով՝ հնարավոր գնաճային էֆեկտի մասշտաբը կախված կլինի պայմանագրային պարտավորությունների փոփոխություններից, գների հնարավոր աճից և այն միջոցառումներից, որոնք կարող է ձեռնարկել կառավարությունը։

«Ինչ վերաբերում է էներգակիրներին, ապա սա, բնականաբար, գնաճի տեսանկյունից հակառակ ուղղության ռիսկ է պարունակում։ Բայց թե որքանով այն նյութականանա, դժվար է ասել։ Դա կախված է նրանից, թե ինչ փոփոխություններ տեղի կունենան պայմանագրային պարտավորություններում, որքան կբարձրանան գները և ինչ գործողություններ կձեռնարկի կառավարությունը դրան հակազդելու համար»,- նշել է նա։

Քթոյանն ընդգծել է, որ գնաճի վրա հնարավոր ազդեցությունը գնահատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն սահմանին ռուսական գազի գինը, այլև Հայաստանում վերջնական սպառողների համար սակագինը։

«Գազը Հայաստանի սպառողներին հասնում է սահմանին մատակարարումների համար սովորաբար նշվող արժեքից մոտ երկու անգամ ավելի բարձր գնով։ Ուստի, եթե մենք ցանկանում ենք գնահատել գնաճի վրա ազդեցությունը, պետք է հասկանալ, թե որն է լինելու հենց սպառողների համար վերջնական գնի փոփոխությունը»,- ասել է ԿԲ խորհրդի անդամը։

Նա նաև բերել է նավթամթերքի շուկայի օրինակը, որտեղ վերջին տարիներին ռուսական ներմուծումից Հայաստանի կախվածությունը նվազել է մատակարարումների դիվերսիֆիկացման շնորհիվ։

«Եթե համեմատենք այս տարվա առաջին հինգ ամիսները նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի հետ, բենզինի և դիզելային վառելիքի ներմուծման մեջ Ռուսաստանի մասնաբաժինը էականորեն կրճատվել է։ Դիվերսիֆիկացման խորացումը թույլ է տվել խուսափել այն անցանկալի գնային էֆեկտներից, որոնք կարող էին առաջանալ»,- ասել է Քթոյանը։

Միաժամանակ նա նշել է, որ բնական գազի հետ կապված իրավիճակը տարբերվում է նավթամթերքի շուկայից, քանի որ այս դեպքում մատակարարումների կառուցվածքն արագ փոխելու հնարավորությունները զգալիորեն ավելի սահմանափակ են։

Պատասխանելով հարցին, թե կկարողանա՞ արդյոք Հայաստանի տնտեսությունը դիմանալ վերջնական սպառողների համար գազի գների հնարավոր կտրուկ աճին, Քթոյանը հայտարարել է, որ նման սցենարները դժվար է գնահատել առանց կոնկրետ ելակետային տվյալների։

«Դուք խոսում եք կոնկրետ սցենարի մասին։ Ինձ համար դժվար է դիտարկել դրա ազդեցությունը տնտեսության կողմից նման ցնցումը կլանելու ունակության տեսանկյունից։ Առավել ևս, որ այդ ունակությունը բարձրացնելու համար կառավարությունը կարող է օգտագործել աջակցության տարբեր գործիքներ՝ հարցն այն է, թե արդյոք սուբսիդիաներ կտրամադրվեն և ինչ ծավալով»,- ասել է նա։

Քթոյանը նաև նշել է, որ ռուսական ուղղությունը Հայաստանի համար կապված է ոչ միայն գնաճային ռիսկերի հետ։

«Ուզում եմ հիշեցնել, որ ռուսական ուղղությունը մեզ համար պարունակում է ոչ միայն գնաճի աճի, այլև այն զսպելու ռիսկեր։ Տարբեր իրավիճակներում այս ռիսկերը կարող են տարբեր կերպ դրսևորվել»,- հայտարարել է ԿԲ խորհրդի անդամը։