Ակցիզների բարձրացումը մոտ 12-13%–ով կավելացնի ապրանքների վերջնական արժեքը․ Հրանտ Միքայելյան
ԵՐԵՎԱՆ, 17 հուլիսի․/ԱՌԿԱ/․ Ծխախոտի և ալկոհոլային արտադրանքի առանձին կատեգորիաների ակցիզային հարկերի բարձրացումը Հայաստանում ունի ոչ միայն ֆիսկալ, այլև սոցիալական նշանակություն, կարծում է տնտեսագետ Հրանտ Միքայելյանը:
ԱԺ–ն հուլիսի 3-ին հաստատել է Հարկային օրենսգրքում փոփոխությունները, որոնք նախատեսում են 2027–2029 թվականների համար ակցիզային հարկի դրույքաչափերի փոփոխություն, որոնք ուժի մեջ կմտնեն 2027 թվականի փետրվարի 1-ից։ Կբարձրանան գինու, ծխախոտի և վեյպերի ակցիզները։
«Եթե համարենք, որ այդ գործողությունները, մասնավորապես՝ ծխելը, վնասակար են հասարակության համար, ազդում են առողջության վրա և, համապատասխանաբար, վատթարացնում մարդկային ներուժի որակը, իսկ հեռանկարում՝ նաև արտադրվող ազգային արդյունքը, ապա՝ այո՛, պայքարն այդ դրսևորումների դեմ իմաստ ունի։ Եվ ակցիզի բարձրացումը կարող է հանգեցնել նրան, որ կկրճատվի այդ նյութերի սպառումը», – ասաց Միքայելյանը «ԱՌԿԱ» գործակալությանը տված հարցազրույցում։
Միաժամանակ տնտեսագետը նշեց, որ 2025 թվականին շրջանառության հարկի կրկնակի բարձրացումը չի հանգեցրել հավաքագրման կրկնակի աճի, և միջոցների զգալի մասը գնացել է ստվեր՝ հիշեցնելով, որ արդյունքում Հայաստանը թերհավաքագրել է մոտ 29 միլիարդ դրամի հարկ։
«Այս դեպքում, կարծում եմ, ստվեր գնալը զգալի չի լինի, որովհետև առևտրի ոլորտը բավականին լուրջ վերահսկվում է, և, ավելին, ոչ ֆորմալ առևտուրը Հայաստանում արդեն գրեթե բացակայում է։ Այսինքն՝ գրեթե ողջ առևտուրը հիմնականում իրականացվում է փոքր ու մեծ խանութների միջոցով, իսկ այնտեղ վերահսկողությունը բարձր է, և այնտեղ ոչ ֆորմալ կերպով ալկոհոլ կամ ծխախոտ առանց ակցիզների վաճառելը գրեթե անհնար է»,- պարզաբանեց նա։
Միաժամանակ փորձագետը կարծում է, որ ակցիզների աճն աստիճանաբար կազդի սպառման վրա։
«Ծխախոտի ակցիզների բարձրացումը 10%-ով, իսկ հետո ևս 15%-ով, էլեկտրոնային ծխախոտի և գինու ակցիզների բարձրացումը՝ մոտ 25%-ով, կբարձրացնի գները։ Մասնավորապես, այս կամ այն ապրանքի ակցիզի 25% բարձրացումը կհանգեցնի վերջնական գնի աճին մոտ 12-13%-ով», – ասաց նա։
Դա, ինչպես համարում է Միքայելյանը, էական է, բայց ոչ սկզբունքային այն առումով, որ գինու կամ ծխախոտի սպառման կտրուկ կրճատում տեղի չի ունենա։
«Ամենայն հավանականությամբ, գործընթացը կլինի դանդաղ և կանդրադառնա, մասնավորապես, ծխելուն, քանի որ ծխելու դեմ արշավն արդեն առաջին տարին չէ, որ ընթանում է, թեև ոչ շատ խիստ»,- հավելեց նա։
