Դեպի Ռուսաստան արտահանման սահմանափակումները կարող են Հայաստանին «արժենալ» մինչև ՀՆԱ-ի 2%-ը ամենածայրահեղ սցենարի դեպքում. ԿԲ խորհրդի անդամ

ԵՐԵՎԱՆ, 9 հուլիսի․/ԱՌԿԱ/․ Հայաստանի Կենտրոնական բանկի խորհրդի անդամ Արմեն Քթոյանը վերլուծել է դեպի Ռուսաստան հայկական գյուղմթերքի արտահանման սահմանափակումների հետևանքները։

Խոսելով երկրի տնտեսության վրա սահմանափակումների հնարավոր ազդեցության մասին՝ նա նշել է, որ շատ բան կախված կլինի սահմանափակող միջոցառումների տևողությունից և մասշտաբից։

«Եթե ելնենք ամենածայրահեղ սցենարից, երբ սահմանափակումների տակ հայտնված ապրանքներից և ոչ մեկն ընդհանրապես չի արտահանվում Ռուսաստան և չի իրացվում այդ շուկայում, ապա, մեր փորձագետների գնահատմամբ, որը նախկինում հնչեցրել էր նաև Կենտրոնական բանկի նախագահը, առավելագույն ազդեցությունը կկազմի ՀՆԱ-ի շուրջ 1.8-2%»,- Civilnet-ին տված հարցազրույցում ասել է Քթոյանը։

Միևնույն ժամանակ, ԿԲ խորհրդի անդամն ընդգծել է, որ այս սցենարը բացառապես հաշվարկային է և ներկայացնում է իրադարձությունների զարգացման ամենաբացասական տարբերակը։

«Գործնականում գոյություն ունեն բազմաթիվ այլ սցենարներ։ Արդեն իսկ քայլեր են ձեռնարկվում Հայաստանի ներսում արտադրանքի վերամշակման և հետագա արտահանման ուղղությամբ, կառավարությունը հայտարարել է արտադրողների աջակցության մեխանիզմների մասին։ Առայժմ այս միջոցառումների ազդեցությունը գնահատված չէ, բայց դրանք թույլ են տալիս ակնկալել, որ փաստացի բացասական էֆեկտը զգալիորեն ավելի փոքր կլինի»,- նշել է նա։

Մեկնաբանելով հնարավոր ռիսկերը Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև համագործակցության այլ ոլորտների, այդ թվում՝ ֆինանսական հատվածի, դրամական փոխանցումների և էներգետիկայի վրա սահմանափակումների ընդլայնման դեպքում՝ Քթոյանը հայտարարել է, որ նման սցենարները նույնպես վերլուծվում են Կենտրոնական բանկի կողմից։

Նրա խոսքով՝ նման գործընթացների ազդեցությունը պարտադիր չէ, որ լինի բացառապես բացասական։

«Միևնույն գործոնը կարող է առաջացնել տարբեր ուղղվածության էֆեկտներ։ Օրինակ, եթե խոսենք ֆինանսական հատվածի մասին, Ռուսաստանում բիզնեսի և ներդրումների համար սահմանափակումները կարող են հանգեցնել այդ երկրից կապիտալի արտահոսքի ուժեղացմանը։ Նման կապիտալի պոտենցիալ ուղղություններից մեկը Հայաստանն է։ Դրա համար մենք դա դիտարկում ենք որպես ռիսկի աղբյուր, սակայն այդ ռիսկը ամենևին էլ պարտադիր չէ, որ զսպի տնտեսական ակտիվությունը։ Ընդհակառակը, կան նաև գործոններ, որոնք կարող են խթանող ազդեցություն ունենալ տնտեսության վրա»,- ասել է նա։

Ռուսաստանից դեպի Հայաստան ապրանքների սահմանափակումների մասին

Ռուսաստանը 2026 թվականի հունիսի 12-ից սահմանափակել է Հայաստանից ծագող և առաքվող ողջ կարանտինային արտադրանքի ներմուծումը, ինչպես նաև դրա տարանցումը ՌԴ տարածքով դեպի ԵԱՏՄ անդամ պետություններ։ «Ռոսսելխոզնադզորի» սահմանափակումների տակ են հայտնվել, մասնավորապես, «Ջերմուկ» հանքային ջուրը, ալկոհոլային խմիչքները, բանջարեղենը, մրգերը, կանաչին։ Գերատեսչությունում որպես պատճառ նշել են Հայաստանից բուսական ծագման արտադրանքում և ծաղիկներում «կարանտինային օբյեկտների համակարգված հայտնաբերումը»։ Նշվում է, որ արգելքը կգործի մինչև առաքվող ապրանքների անվտանգության և հետագծելիության ապահովման հստակ ալգորիթմի մշակումը։

Հայաստանում արտահանողների աջակցության մասին

Ռուսական առևտրային սահմանափակումների ֆոնին Հայաստանն ընդլայնել է արտահանողների աջակցության միջոցառումները, մասնավորապես՝ դեպի ԵՄ երկրների ուղղությամբ։ Այսպես, կառավարությունը փոխհատուցում է տրանսպորտային ծախսերը և մաքսատուրքերը դեպի ԵՄ, Մեծ Բրիտանիա և Կանադա մրգերի, բանջարեղենի և ծաղիկների մատակարարման դեպքում, ինչպես նաև սուբսիդիաներ է տրամադրում մի շարք արտահանվող ապրանքների համար։

Հուլիսի 2-ին ՀՀ կառավարությունը մինչև հուլիս երկարաձգեց որոշ տեսակի արտադրանքի արտահանման պետական աջակցության ծրագիրը և ընդլայնեց այն ապրանքների ցանկը, որոնց վրա տարածվում են փոխհատուցումները։ Այսպիսով, փոխհատուցումներ կտրամադրվեն թարմ մրգերի, որոշ տեսակի սննդամթերքի և խմիչքների արտահանողներին, որոնք Հայաստանի տարածքից դուրս են բերվել 2026 թվականի հուլիսի ընթացքում։ Սուբսիդավորվող արտադրանքի ցանկում ներառվել են նոր կատեգորիաներ՝ չորացրած մրգեր և բանջարեղեն, ինչպես նաև իշխան և թառափ տեսակի ձկներ։