Հայաստանի արտաքին առևտրաշրջանառությունը I կիսամյակում նվազել է 0,1%-ով՝ կազմելով 9,57 մլրդ դոլար. լճացում՝ աշխարհագրության փոփոխության ֆոնին

ԵՐԵՎԱՆ, 7 օգոստոսի․/ԱՌԿԱ/. 2026 թ.-ի հունվար-հունիսին Հայաստանի արտաքին և փոխադարձ առևտրի շրջանառության ծավալը 2025 թ.-ի հունվար-հունիսի համեմատ նվազել է 0,1%-ով և կազմել 9 570 938,7 հազար դոլար, հայտնում է Հայաստանի Վիճակագրական կոմիտեն:

Ընդ որում, 2026 թ.-ի հունիսին այդ ցուցանիշը կազմել է 1,65 մլրդ դոլար՝ անցյալ տարվա հունիսի համեմատ նվազելով 3,3%-ով, իսկ այս տարվա մայիսի համեմատ ավելանալով 7,3%-ով:

Արտաքին առևտրաշրջանառությունը (2026 թվականի հունվար-հունիսը 2025 թվականի հունվար-հունիսի համեմատ)

ԵԱՏՄ երկրների հետ — 2.82 մլրդ դոլար, անկում 19%-ով

ԱՊՀ երկրների հետ — 2.97 մլրդ դոլար, անկում 16,6%-ով, այդ թվում՝ Ռուսաստան (2.63 մլրդ դոլար, անկում 20,9%-ով)

Բելառուս (122.3 մլն դոլար, աճ 18,8%-ով) Ուկրաինա (69.1 մլն դոլար,աճ 38,8%-ով)

ԵՄ երկրների հետ — 1.69 մլրդ դոլար, աճ 46,2%-ով, այդ թվում՝ Գերմանիա (289.5 մլն դոլար, աճ 32,5%-ով) Իտալիա (229.1 մլն դոլար, աճ 11,6%-ով) Բուլղարիա (223.3 մլն դոլար, աճ 5,3 անգամ)

Այլ երկրների շարքում խոշորագույն արտաքին առևտրային գործընկերների թոփ-3-ը.

-Չինաստան (1.47 մլրդ դոլար, աճ 22,9%-ով)

-Իրան (371.45 մլն դոլար, աճ 8,4%-ով)

-ԱՄԷ (307.5 մլն դոլար, անկում 72,8%-ով)

Արտահանում

Հայաստանից արտահանումը 2026 թվականի հունվար-հունիսին 2025 թվականի հունվար-հունիսի համեմատ նվազել է 6,7%-ով՝ կազմելով 3 431 317,0 հազար դոլար: Ընթացիկ տարվա հունիսին այդ ցուցանիշը կազմել է 556,7 մլն դոլար. անցյալ տարվա հունիսի համեմատ արձանագրվել է 20,5% անկում, իսկ այս տարվա մայիսի համեմատ՝ 5% աճ:

ԵԱՏՄ երկրների հետ — 1.32 մլրդ դոլար, անկում 4,2%-ով

ԱՊՀ երկրների հետ — 1.38 մլրդ դոլար, անկում 2%-ով, այդ թվում՝ Ռուսաստան (1.22 մլրդ դոլար, անկում 4,2%-ով) Բելառուս (64.7 մլն դոլար, անկում 1,8%-ով) Թուրքմենստան (25 մլն դոլար, աճ 77,8%-ով) ԵՄ երկրների հետ — 516.49 մլն դոլար, աճ 80,2%-ով, այդ թվում՝ Բուլղարիա (179.7 մլն դոլար, աճ 6,1 անգամ) Բելգիա (113.7 մլն դոլար, աճ 2,1 անգամ) Գերմանիա (53.9 մլն դոլար, աճ 1,6%-ով)

Այլ երկրների շարքում արտահանման ծավալներով առաջատարների եռյակը.

-Չինաստան (526,5 մլն դոլար, աճ 82,6%-ով)

-ԱՄԷ (280 մլն դոլար, անկում 74,3%-ով)

-Իրաք (177,3 մլն դոլար, աճ 3,7%-ով)

Արտահանման առավել նշանակալից հոդվածները. հանքահումքային տեսակներ — 931,4 մլն դոլար, աճ 80,3%-ով սննդի արդյունաբերության պատրաստի արտադրանք — 594.8 մլն դոլար, աճ 5,2%-ով թանկարժեք և կիսաթանկարժեք քարեր, թանկարժեք մետաղներ և իրեր — 588,8 մլն դոլար, անկում 52,6%-ով

Ներմուծում

Հայաստան ներմուծման ծավալը 2026 թվականի հունվար-հունիսին կազմել է 6 139 621,7 հազար դոլար՝ 2025 թվականի հունվար-հունիսի համեմատ ավելանալով 4%-ով: Ընթացիկ տարվա հունիսին այդ ցուցանիշը կազմել է 1 096,9 մլն դոլար. անցյալ տարվա հունիսի համեմատ արձանագրվել է 8,6% աճ, իսկ այս տարվա մայիսի համեմատ՝ 8,5% աճ:

Ստորև ներկայացված են տվյալներն ըստ արտահանող երկրների.

ԵԱՏՄ երկրների հետ — 1.57 մլրդ դոլար, անկում 27,9%-ով ԱՊՀ երկրների հետ — 1.68 մլրդ դոլար, անկում 25,4%-ով, այդ թվում՝ Ռուսաստան (1.47 մլրդ դոլար, անկում 30,6%-ով) Ուկրաինա (65 մլն դոլար, աճ 36,1%-ով) Բելառուս (57.5 մլն դոլար, աճ 45,3%-ով)

ԵՄ երկրների հետ — 1.29 մլրդ դոլար, աճ 28,4%-ով, այդ թվում՝ Գերմանիա (240.6 մլն դոլար, աճ 22,2%-ով) Իտալիա (175.8 մլն դոլար, անկում 3,3%-ով) Ֆրանսիա (113,2 մլն դոլար, աճ 92,4%-ով)

Այլ երկրների շարքում առաջատարների եռյակն ըստ ներմուծման ծավալների.

Չինաստան (686.3 մլն դոլար, աճ 6,3%-ով)

Վրաստան (437.7 մլն դոլար, աճ 27,7%-ով)

Իրան (336.9 մլն դոլար, աճ 12%-ով)

Առավել նշանակալի ներմուծվող ապրանքները.

 մեքենաներ, սարքավորումներ և մեխանիզմներ — 1.5 մլրդ դոլար, աճ 24,6%-ով 

ցամաքային, օդային և ջրային տրանսպորտ — 724.6 մլն դոլար, աճ 34,3%-ով 

Հանքարդյունաբերական արտադրանք— 687.3 մլն դոլար,աճ 23,1%-ով

Հայաստանի արտաքին առևտուրը. ընդհանուր շրջանառության ստագնացիա՝ աշխարհագրության և կառուցվածքի նկատելի փոփոխության ֆոնին

2026 թ.-ի առաջին կիսամյակում արտաքին առևտրաշրջանառության գրեթե զրոյական դինամիկան թաքցնում է առևտրային հոսքերի էական վերակառուցումը: ԵԱՏՄ-ի և հատկապես Ռուսաստանի հետ առևտրի կտրուկ կրճատման ֆոնին նկատելիորեն աճել են շրջանառությունները ԵՄ-ի, Չինաստանի և մի շարք այլ ուղղությունների հետ: Սա նշանավորում է Հայաստանի արտաքին առևտրի աստիճանական դիվերսիֆիկացումը և կախվածության նվազումը ավանդական շուկաներից:

Ընդ որում, առևտրի կառուցվածքը մնում է չհավասարակշռված. արտահանումը նվազել է 6,7%-ով, այնինչ ներմուծումն աճել է 4%-ով: Արդյունքում պահպանվում է զգալի ճեղքվածք ապրանքների ներմուծման և արտահանման միջև: Ներմուծման աճը մեծապես ապահովում են մեքենաները, սարքավորումները և տրանսպորտային միջոցները, ինչը կարող է արտացոլել ներդրումների ակտիվացումը և արտադրական բազայի թարմացումը, սակայն միաժամանակ ուժեղացնում է ներքին պահանջարկի կախվածությունը արտաքին մատակարարումներից:

Արտահանման մեջ առավել նկատելի է հանքահումքային արտադրանքի աճը, մինչդեռ թանկարժեք մետաղների և քարերի մատակարարումները նվազել են ավելի քան կեսով: Սա վկայում է արտահանման ապրանքային կառուցվածքի էական փոփոխության մասին և, թերևս, մասնակիորեն բացատրում է առանձին երկրների, առաջին հերթին՝ ԱՄԷ-ի հետ առևտրի կտրուկ տատանումները:

Այսպիսով, արտահանման թույլ դինամիկան՝ աճող ներմուծման ֆոնին, մնում է որպես հիմնական ռիսկ: