ԿԲ–ն նշել է ռիսկերը Հայաստանի տնտեսության համար գազի հնարավոր թանկացման դեպքում
ԵՐԵՎԱՆ, 15 սեպտեմբերի․/ԱՌԿԱ/․ Ռուսական գազի հնարավոր թանկացումը Հայաստանի համար կարող է հանգեցնել գնաճի աճի և ռիսկեր ստեղծել տնտեսության համար, հայտարարեց ՀՀ ԿԲ նախագահ Մարտին Գալստյանը երեքշաբթի կայացած մամուլի ասուլիսում։
Գազի թանկացումը, նրա խոսքով, կարող է ունենալ կրկնակի էֆեկտ. «Նախ և առաջ դա կարող է ունենալ առաջնային էֆեկտ՝ կապված գնաճի ընդհանուր մակարդակի բարձրացման հետ, ինչպես նաև երկրորդային էֆեկտ, քանի որ գազի գինը կարող է մտնել այլ ապրանքների՝ ջերմոցային արտադրանքի, արտադրության և այլնի ինքնարժեքի մեջ», — ասաց նա:
Գալստյանը պարզաբանեց, որ դա իր հետ կարող է բերել որոշակի ռիսկ՝ կապված տնտեսության անկման հետ:
«Ուստի ԿԲ-ում այս սցենարը նկատի են ունեցել, հաշվի են առել այն, բայց, մեր տեսանկյունից, սա X տիպի սցենար է. այն չի վերաբերում ոչ A տիպին, ոչ B տիպին: Այն ենթադրում է ավելի ապոկալիպտիկ բան, որին մեր արձագանքը պետք է լինի ավելի ուժեղ և դուրս գա սովորական ռեժիմի շրջանակներից», — ասաց նա:
Գալստյանը հավելեց, որ Կենտրոնական բանկն այս պահին գործում է սովորական ռեժիմով, բայց հաշվի է առնում այս հնարավոր ռիսկերի առկայությունը:
ԿԲ տվյալներով՝ A տիպի սցենարը կապված է ներքին տնտեսությունում ավելի բարձր պահանջարկի առկայության, արտաքին պահանջարկի հետագա ընդլայնման և գնաճային սպասումների աճի ռիսկերի հետ, որոնք պահանջում են դրամավարկային քաղաքականության տոկոսադրույքի ավելի բարձր հետագիծ՝ շուկայական սպասումների համեմատ:
B տիպի սցենարը կապված է համաշխարհային տնտեսության աճի դանդաղման հեռանկարի, դեպի ՌԴ արտահանման սահմանափակումների հետևանքով դեֆլյացիոն ռիսկերի ձևավորման և Հայաստանի երկրային ռիսկի հավելավճարի հիմնարար նվազման հետ, որոնք ենթադրում են դրամավարկային քաղաքականության տոկոսադրույքի ավելի ցածր հետագիծ՝ շուկայական սպասումների համեմատ:
Գազի մատակարարումների մասին
2026 թվականի մայիսի վերջին ռուսական իշխանությունները նախազգուշացրեցին Հայաստանին էներգառեսուրսների մատակարարման պայմանների հնարավոր փոփոխության մասին՝ Երևանի եվրոինտեգրման կուրսի ֆոնին: ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը հայտարարեց, որ Հայաստանի համար ռուսական գազի արտոնյալ գինը կարող է դառնալ շուկայական՝ հանրապետության ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու դեպքում:
ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հայտարարում էր, որ նման դեպքում Ռուսաստանին ստիպված կլինի կրճատել ինտեգրացիոն տնտեսական համագործակցությունը Հայաստանի հետ: Նրա գնահատմամբ՝ հանրապետությունը կարող է կորցնել ՀՆԱ-ի մինչև 14%-ը՝ ԵԱՏՄ-ից դուրս գալուց հետո էներգակիրների գների աճի դեպքում:
Բացի այդ, ՌԴ էներգետիկայի նախարար Սերգեյ Ցիվիլյովը նամակ է հղել հայկական կողմին, որում Մոսկվան նախազգուշացրել է 2013 թվականի դեկտեմբերի 2-ի՝ գազի, նավթամթերքի և չմշակված ալմաստների մատակարարման մասին համաձայնագիրը կասեցնելու կամ չեղարկելու հնարավորության մասին՝ Հայաստանի ԵՄ անդամակցության գործընթացը շարունակելու դեպքում: Ավելի ուշ Ցիվիլյովը պարզաբանել է, որ Հայաստանի՝ ԵԱՏՄ-ից ԵՄ անցման դեպքում Ռուսաստանը չի կարողանա նրան գազ մատակարարել ներկայիս գնով:
Ընթացիկ տարվա օգոստոսի վերջին ՀՀ ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը հայտարարում էր, որ կառավարությունն իրականացրել է ռուսական գազի գնի բարձրացման հնարավոր հետևանքների հաշվարկներ և մտադիր է այդ հաշվարկները ներդնել ռիսկերի գնահատման իր համակարգում:
Մենաշնորհային մատակարար
«Գազպրոմ Արմենիա» ՓԲԸ-ն ռուսական «Գազպրոմ» հոլդինգի 100%-անոց դուստր ձեռնարկությունն է, Ռուսաստանից Հայաստան ներքին սպառման համար բնական գազի մենաշնորհային մատակարարը:
Այսօրվա դրությամբ ռուսական գազի գինը Հայաստանի համար սահմանին կազմում է $165՝ հազար խորանարդ մետրի դիմաց: Այս գինը գործում է 2019 թվականի հունվարի 1-ից և, գործող հայ-ռուսական համաձայնագրերի համաձայն, չպետք է փոխվի մինչև 2031 թվականի վերջը:
