«Ռուսական երկաթուղիներ» -ի ղեկավարը հայտարարել է Հայաստանի հետ բեռնափոխադրումների ծավալի աճի մասին
ԵՐԵՎԱՆ, 1 սեպտեմբերի․ /ԱՌԿԱ/․ «Ռուսական երկաթուղիներ» ընկերության ղեկավար Օլեգ Բելոզերովը հայտարարել է Հայաստանի հետ բեռնափոխադրումների ծավալի աճի մասին։
«Փոխադրումների ծավալն ավելանում է, այդ թվում՝ ռուսական բեռները գնացել են Ադրբեջանով դեպի Հայաստան։ Եթե նախկինում դա փակ համակարգ էր, ապա այսօր լրացուցիչ հնարավորություններ են հայտնվել հենց դեպի Հայաստան փոխադրումների համար։ Այդ թվում՝ մեծ ծավալ է գնում Ռուսաստանի կողմից», - հայտնել է Բելոզյորովը « Вести» տեղեկատվական համակարգին տված հարցազրույցում։
Բելոզերովը ընդգծել է, որ ՌԵՈւ-ն իրեն դիտարկում է որպես կոնցեսիայի բարեխիղճ և բարյացակամ մասնակից, որը շահագրգռված է տրանսպորտային միջանցքների հետագա զարգացմամբ։
«Մենք այս կոնցեսիայի լավ, բարյացակամ մասնակից ենք, որովհետև պայմանները կարող են ձևավորվել թե՛ Հայաստանի ներսում, թե՛ այդ թվում՝ ռուսական երկաթուղիներով փոխադրման ժամանակ՝ միջանցիկ սակագներ։ Այսինքն՝ մենք կարծում ենք, որ դա բավականին մեծ առավելություն է։ Այդ թվում՝ օգնությունը, որը ցուցաբերեց մեր կառավարությունը Հայաստանում երկաթուղիների վերականգնման ժամանակ, մենք դա հիշում ենք։ Ժամանակին միջոցները հատկացվել էին ռուսական բյուջեից, և մենք, որպես մասնագետներ, առավելագույնս արագ վերականգնեցինք այդ երթևեկությունը», - եզրափակել է նա։
Հայաստանի ծրագրերի մասին ՀԿԵ-ի վերաբերյալ
2026 թվականի փետրվարին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը չէր բացառել Ռուսաստանի կողմից հայկական երկաթուղու կառավարման իրավունքը մեկ այլ՝ ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ Ռուսաստանի համար բարեկամ երկրին, մասնավորապես Կատարին, ԱՄԷ-ին կամ Ղազախստանին փոխանցելու հնարավորությունը:
Նա նաև հայտարարել էր, որ TRIPP նախագծի շրջանակում մի շարք երկրներ առաջարկում են Նախիջևանի և Ադրբեջանի հիմնական տարածքի միջև երկաթուղային հաղորդակցությունը կազմակերպել Հայաստանը շրջանցելով՝ նշելով, որ հայկական երկաթուղին գտնվում է ռուսական ընկերության կառավարման ներքո: Նրա խոսքով՝ դրա պատճառով «Հայաստանը կորցնում է մրցակցային առավելությունը»:
Հուլիսի 30-ին Փաշինյանը հնարավոր էր համարել Հարավկովկասյան երկաթուղու կոնցեսիայի համատեքստում Ռուսաստանին 2 մլրդ դոլարի չափով ֆինանսական պահանջներ ներկայացնելը: Նրա խոսքով՝ երկաթուղին Հայաստանի սեփականությունն է, և հանրապետությունն իրավունք ունի օգտագործել օրենքով նախատեսված ցանկացած մեխանիզմ, ներառյալ արբիտրաժը: Ընդ որում, Փաշինյանը հայտարարել էր, որ Երևանն ակնկալում է հարցը կարգավորել բարեկամական ձևաչափով՝ ռուսական կողմի հետ երկխոսության միջոցով:
Ավելի ուշ՝ նույն օրը, «Ռուսական երկաթուղիներ» ընկերության ղեկավար Օլեգ Բելոզյորովը հայտարարել է, որ Մոսկվան մտադիր է հետևել կոնցեսիոն համաձայնագրի պայմաններին և Հայաստանի կողմից դրա դադարեցման կամ փոփոխման դեպքում ակնկալում է կատարված ներդրումների վերադարձ:
Ռուսական կողմի գնահատմամբ՝ կոնցեսիայի գործողության սկզբից ի վեր Հայաստանի երկաթուղային համակարգում ներդրվել է ավելի քան 30 մլրդ ռուբլի:
Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ապրանքների մատակարարումների մասին
Դեպի Հայաստան բեռների տարանցումը Ադրբեջանի տարածքով հնարավոր դարձավ այն բանից հետո, երբ 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Բաքուն հայտարարեց նման տարանցման բոլոր սահմանափակումների հանման մասին։
Ռուսական և ղազախական ցորենի առաջին երկաթուղային խմբաքանակները Հայաստան հասան Ադրբեջանի և Վրաստանի տարածքով 2025 թվականի նոյեմբերին։
Ադրբեջանից Հայաստան ապրանքների ուղղակի մատակարարումները սկսվել են 2025 թվականի դեկտեմբերի 19-ին։ Այն ժամանակ հանրապետություն երկաթուղով՝ Վրաստանի տարածքով, ժամանեց 22 վագոնից բաղկացած գնացք՝ ադրբեջանական արտադրության Ա95 տեսակի 1218 տոննա բենզինով։ Վառելիքը ձեռք էր բերվել երկու մասնավոր ընկերությունների կողմից։
Հետագայում Ադրբեջանից նավթամթերքի մատակարարումները շարունակվեցին։
«Հարավկովկասյան երկաթուղի» ընկերության տվյալներով՝ 2026 թվականի մայիսի կեսերի դրությամբ Ադրբեջանի տարածքով Հայաստան է տեղափոխվել շուրջ 45 հազար տոննա բեռ Ռուսաստանից, Ղազախստանից և Ադրբեջանից։
