Հայաստանում ներքին առևտրաշրջանառությունը I կիսամյակում կազմել է 3,16 տրլն դրամ՝ աճելով 0,9%-ով

ԵՐԵՎԱՆ, 12 օգոստոսի․/ԱՌԿԱ/. Հայաստանում ներքին առևտրաշրջանառությունը 2026 թ.-ի հունվար-հունիսին ընթացիկ գներով կազմել է 3 155 866,0 մլն դրամ՝ 2025 թ.-ի հունվար-հունիսի համեմատ ավելանալով 0,9%-ով։ Այս մասին հայտնում է ՀՀ Վիճակագրական կոմիտեն։

Ընդ որում, 2026 թ.-ի հունիսին այս ցուցանիշը կազմել է 585,9 մլրդ դրամ։ 2025 թ.-ի հունիսի համեմատ առևտրի շրջանառությունը նվազել է 0,1%-ով, իսկ ընթացիկ տարվա մայիսի համեմատ աճել է 6,3%-ով։

Ընդհանուր ծավալում մանրածախ առևտրի շրջանառությունն առաջին կիսամյակում կազմել է 2,01 տրլն դրամ կամ ընդհանուր ցուցանիշի 63,8%-ը։ Անցյալ տարվա հունվար-հունիսի համեմատ այն նվազել է 2,2%-ով։ Մանրածախ առևտրի շրջանառությունը հասել է 1,01 տրլն դրամի կամ 32,1%-ի՝ ավելանալով 7,1%-ով, իսկ ավտոմեքենաների առևտրի շրջանառությունը կազմել է 129,4 մլրդ դրամ կամ 4,1%՝ 6,6% աճի պարագայում։

Մանրածախ առևտրի կառուցվածքում խանութների բաժինը կազմել է ընդհանուր մանրածախ շրջանառության 83,5%-ը․ ծավալը կազմել է 846 883,5 մլն դրամ, աճը՝ 6,9%։ Սպառողական ապրանքների շուկաների բաժինը կազմել է 3,8%, ծավալը՝ 38 544,9 մլն դրամ, աճը՝ 14,0%։ Կրպակներին բաժին է ընկել մանրածախ շրջանառության 1,3%-ը կամ 12 805,8 մլն դրամ՝ 6,6% աճի պարագայում։ Գյուղատնտեսական արտադրանքի շուկաների բաժինը կազմել է 0,9%, ծավալը՝ 9 344,8 մլն դրամ, աճը՝ 11,8%։ Առևտրի այլ օբյեկտներին բաժին է ընկել 10,5% կամ 106 934,0 մլն դրամ՝ 6,2% աճի պարագայում։

Մանրածախ պահանջարկն աջակցում է առևտրին մեծածախ հատվածի անկման ֆոնին

Ցուցանիշների կառուցվածքը վկայում է մեծածախ և մանրածախ հատվածների դինամիկայի միջև նկատելի անհամապատասխանության մասին։ Մինչդեռ ներքին առևտուրը ընդհանուր առմամբ աճել է ընդամենը 0.9%-ով, մանրածախ առևտրի շրջանառությունն աճել է 7.1%-ով, մինչդեռ մեծածախ առևտուրը, որը կազմում է ընդհանուր շրջանառության գրեթե երկու երրորդը, նվազել է 2.2%-ով։ Այսպիսով, հենց ամենամեծ հատվածի անկումն է զսպել առևտրի ընդհանուր ցուցանիշը՝ չնայած սպառողական շուկայի համեմատաբար կայուն դինամիկային։

Մանրածախ առևտրի աճը կարող է վկայել ներքին սպառողական պահանջարկի շարունակականության մասին։ Ամենանշանակալին կազմակերպված խանութների ձևաչափն է, ընդ որում՝ աճի ավելի բարձր տեմպեր են ցուցադրում սպառողական ապրանքների և գյուղմթերքի շուկաները, թեև դրանց հանրագումարային կշիռը շուկայի կառուցվածքում մնում է ոչ մեծ։ Սա մատնանշում է այն, որ սպառման հիմնական ծավալը նախկինի պես կենտրոնանում է խանութներում, սակայն առևտրի առանձին ավանդական ուղիներն աճում են ավելի արագ։

Միաժամանակ մեծածախ առևտրի անկումը կարող է արտացոլել մատակարարների,ներմուծողների, դիստրիբյուտորների և բիզնեսի միջև խոշոր ապրանքային հոսքերի ավելի թույլ դինամիկան։ Քանի որ մեծածախ հատվածը սերտորեն կապված է արտաքին առևտրի, պահեստային պաշարների և գործարար ակտիվության հետ, դրա նվազումն ունակ է զսպող ազդեցություն ունենալ հարակից ոլորտների՝ տրանսպորտի, լոգիստիկայի, պահեստային տնտեսության և ներմուծող-դիստրիբյուտորական բիզնեսի վրա։

Եվս մեկ միտում է մնում մանրածախ առևտրի բարձր կենտրոնացվածությունն ավելի ֆորմալացված ուղիներում։ Շրջանառության կառուցվածքում խանութների գերիշխումը նշանակում է, որ ցանցային առևտրի և խոշոր առևտրային օպերատորների վիճակն էլ ավելի մեծ չափով է որոշում ամբողջ սպառողական շուկայի դինամիկան։ Արդյունքում առևտրի հետագա հետագիծը երկրորդ կիսամյակում կախված կլինի առաջին հերթին բնակչության եկամուտներից, գնաճից, սպառողական վարկավորումից և ներմուծման դինամիկայից, ինչպես նաև նրանից, թե կվերականգնվի արդյոք մեծածախ հատվածը տարվա առաջին կեսի նվազումից հետո։